راهآهن کرمانشاه ـ خسروی به طول ۲۶۳ کیلومتر، یکی از مهمترین پروژههای ریلی غرب کشور است که از شرق کرمانشاه آغاز شده و پس از عبور از اسلامآباد غرب، سرپلذهاب و قصرشیرین به مرز خسروی میرسد. این مسیر در دو بخش کرمانشاه ـ اسلامآباد غرب به طول ۱۱۵ کیلومتر و اسلامآباد غرب ـ خسروی به طول ۱۴۸ کیلومتر اجرا میشود و بر اساس آخرین اطلاعات ارائهشده، پیشرفت فیزیکی آن به حدود ۵۷ درصد رسیده است.
قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء به عنوان پیمانکار این پروژه کلیدی، تاکنون حدود هزار و ۲۰۰ تن ریل 60E1 با گرید R260 را از ذوبآهن اصفهان تحویل گرفته است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم برای اجرای کل محور ۲۶۳ کیلومتری، بیش از ۴۰ هزار تن ریل، ۵۵۰ هزار قطعه تراورس و ۸۲۵ هزار مترمکعب بالاست مورد نیاز است. همچنین عملیات عمرانی پروژه شامل حدود ۲۶ میلیون مترمکعب خاکبرداری، ۱۶.۶ میلیون مترمکعب خاکریزی و احداث حدود ۹ هزار متر تونل است. بنابراین، ریل تولیدی ذوبآهن اصفهان در این پروژه، تنها یک محصول صنعتی نیست؛ بلکه یکی از اجزای اصلی زنجیره ساخت یک زیرساخت ملی با چشمانداز منطقهای است.
اهمیت راهآهن کرمانشاه ـ خسروی پس از توافق اخیر تهران و بغداد، ابعاد تازهای پیدا کرده است. در جریان سفر نخستوزیر عراق به تهران و در حضور سران دو کشور، چهار موافقتنامه و یادداشت تفاهم همکاری میان ایران و عراق به امضا رسید که یکی از مهمترین آنها، یادداشت تفاهم احداث راهآهن خسروی ـ خانقین بود. بر اساس این توافق، طرف عراقی باید مسیر حدود ۲۷ کیلومتری خسروی تا خانقین را احداث و اصلاحات مورد نیاز در خط ۱۸۲ کیلومتری خانقین ـ بغداد را انجام دهد. به این ترتیب، در صورت اجرای تعهدات دو طرف، یک زنجیره ریلی حدود ۴۷۲ کیلومتری از کرمانشاه تا بغداد شکل خواهد گرفت.
این اتصال میتواند زمینهساز توسعه تجارت ایران و عراق، کاهش هزینه حملونقل، افزایش حجم مبادلات کالا، توسعه مناطق مرزی و ایجاد فرصتهای جدید اقتصادی و گردشگری باشد. از سوی دیگر، مرز خسروی در فاصله حدود ۱۹۰ کیلومتری بغداد قرار دارد و همین موقعیت جغرافیایی، ظرفیت ویژهای برای شکلگیری مسیر ریلی میان شبکه ایران و پایتخت عراق ایجاد میکند.
در بخش مسافری نیز این خط ریلی میتواند نقش مهمی در جابهجایی زائران عتبات عالیات و بهویژه زائران اربعین داشته باشد. برآوردهای انجامشده برای این مسیر، ظرفیت جابهجایی سالانه ۲.۷ میلیون مسافر و ۵ میلیون تن بار را نشان میدهد. بهرهبرداری از این خط همچنین میتواند سالانه حدود ۹۰ میلیون لیتر صرفهجویی در مصرف سوخت به همراه داشته باشد که ارزش آن حدود ۴۵۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.
در چنین چشماندازی، نقش ریل ذوبآهن اصفهان اهمیتی دوچندان پیدا میکند. این ریل، محصولی راهبردی است که از یک مجتمع صنعتی ایرانی خارج شده و در مسیر ساخت خطآهنی قرار گرفته که میتواند زائران را به مرز عراق، کالا را به بازارهای منطقه و شبکه ریلی ایران را به شبکه ریلی عراق متصل کند.
راهآهن کرمانشاه ـ خسروی در صورت تکمیل و اتصال به مسیر خسروی ـ خانقین و سپس بغداد، میتواند بخشی از یک کریدور بزرگتر شرق به غرب باشد؛ کریدوری که ظرفیت پیوند آسیای میانه و شرق ایران با عراق و در ادامه مسیرهای منتهی به مدیترانه و اروپا را دارد. در این میان، ریل تولیدی ذوبآهن اصفهان نه فقط بر روی یک خطآهن، بلکه بر مسیر توسعه تجارت، ترانزیت و ارتباطات منطقهای قرار گرفته است؛ مسیری که میتواند از کرمانشاه و خسروی آغاز شود، به خانقین و بغداد برسد و در چشماندازی بلندمدت، جایگاه ایران را در شبکه ترانزیتی منطقه تقویت کند.
از این منظر، پروژه کرمانشاه ـ خسروی نمونهای روشن از پیوند تولید ملی و توسعه زیرساخت است؛ جایی که ریل تولیدی ذوبآهن اصفهان، از کارخانه تا مسیر راهآهن، بخشی از زنجیرهای میشود که در یک سوی آن جابهجایی سالانه میلیونها مسافر و میلیونها تن کالا قرار دارد و در سوی دیگر، چشمانداز اتصال ریلی ایران به عراق و بازارهای منطقهای و بینالمللی.
