مخاطرات زیست محیطی و همچنین ناپایداری انرژی، عدم داشتن توان در مدیرت و توسعه انرژی توسط نهادهای حاکمیتی، سرفصلی قدیمی از تحقیقات کنار گذاشته شده در کشور بود که بحران های اخیر در بخش انرژی باعث شد نگاه جدی تری به این سرفصلها شود.
موضوع توسعه انرژی با محوریت انرژی های پاک و تجدید پذیر شاید طی سالها و حتی بهتر بگویم دو دهه گذشته به دفعات اهمین آن مورد بحث در مراکز علمی و تحقیقاتی قرار گرفته است اما دسترسی حداکثری و آسان به منابع فسیلی و نداشتن اراده بر توسعه انرژی پاک، این مقوله مهم را در محاق و ساده انگاری فرو برد.
همانطور که گفته شد عدم توان ورود دولت در تولید و توسعه انرژی پایدار به دلایل متعدد که از مهمترین آنها می توان نداشتن استطاعت مالی در سالهای اخیر دانست، نهادهای حاکمیتی را برآن داشت تا با آزادسازی منابع و اختیار عمل به شرکتهای بزرگ در قالب مسئولیت های اجتماعی یا خودتامینی وارد حل بحران ناترازی انرژی کند.
یکی از شرکتهایی که در این زمینه می توان از پیشگامان در پایداری و توسعه انرژی برای خود تامینی حتی کمک به شبکه توزیع از آن نام برد شرکت فولاد مبارکه است که با چند پروژه بزرگ خود از جمله نیروگاه 600 مگاواتی آفتاب شرق، نیروگاه سیکل تریکیبی و توسعه نیروگاههای خودتامین، همچنین چشم انداز تامین و تاسیس نیروگاه بادی و خورشیدی در نقاط مختلف کشور گام بسیار مهمی را از حذف وابستگی صرف به نهاد حاکمیتی در بخش تامین انرژی برق بردارد.
« تولید انرژی توسط شرکت های کلان و نیمه کلان در بخشهای مختلف بخصوص صنعتی باعث رفع نیاز شخصی در خط تولید و رفع وابستگی صدر دصدی آنها از شبکه انرژی کشور می شود که این موضوع کمک شایانی به صرفه جویی در مصرف انرژی می کند.»
این موضوعی است که دکتر مصطفی حسین علی پور استاد دانشکده مکانیک دانشگاه علم و صنعت ایران و مسئول آزمایشگاه تحقیقاتی انرژی ها و محیط زیست این دانشگاه به آن اشاره می کند و در این خصوص باور دارد: « یکی از محسنات ورود صنایع بزرگ همچون فولاد مبارکه برای تامین انرژی پایدار جلوگیری از آسیب پذیری و توقف خط تولیدی آنها در مواقع بروز مشکل و قطعی انرژی می شود.»
وی در ادامه صحبتهای خود افزود:« در صورت کمبود انرژی در کشور، این نیروگاهها علاوه بر رفع نیاز خود می توانند به پایداری شبکه انرژی نیز کمک کنند.»
استقلال در تولید انرژی در دنیا مرسوم است
از دیگر نکاتی که استاد دانشگاه علم و صنعت ایران آن را مورد بحث قرار داد، ورود صنایع و شرکت ها برای تامین انرژی در قالب خود تامینی بود.
مسئول آزمایشگاه تحقیقاتی انرژی ها و محیط زیست در این رابطه ادامه می دهد: «در دنیا استقلال در تولید انرژی رایج و همگانی شده است.
به عنوان مثال نه تنهای برای خطوط تولید بلکه برای مصرف های خانگی و آپارتمانی نیز با استفاده از انرژی های تجدید پذیر نیاز خود را رفع می کنند.»
حرکت فولاد مبارکه الگوی مناسبی برای توسعه در ایران است
حسین علی پور در بخش دیگر صحبتهای خود تاکید کرد: «با توجه به نرخ رشد مصرف جهانی انرژی بخصوص در برق که سالیانه 7 تا 8 درصد افزایش پیدا می کند، تامین انرژی از طریق انرژی های حرارتی پاسخگو و امکان پذیر نیست و تولید انرژی به صورت شخصی سازی شده توسط صنایع تولیدی از جمله شرکت فولاد مبارکه اصفهان که در این حوزه پیشتاز و موفق بوده است روش خوبی برای جایگزین انرژی های حرارتی است.
مسئول آزمایشگاه تحقیقاتی انرژی ها و محیط زیست در ادامه صحبت خود تاکید کرد: «در ایجاد و توسعه نیروگاههای تامین برق بخصوص نیروگاههای خورشیدی در نظر داشت که ایجاد تنها مساله اصلی نیست و نگهداری و حتی بازیافت خط های از کارافتاده باید بسیر مورد توجه قرار بگیرد تا خطرات زیست محیطی در اثر پسماندی بجامانده از آن ایجاد نشود.»
وی افزود: « برای تبادل انرژی بین این خطوط تولید و شبکه انرژی باید برنامه راهبردی و برنامه ریزی شده داشته باشیم که این کار را به صورت هدفمند پیش ببریم، همچنین باید در شهرک های صنعتی از زمین های بایر یا بدون کاربری استفاده کنیم و این نوع تولید انرژی را گسترش دهیم.»
عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در پایان این بخش از صحبتهای خود تاکید کرد: «در کنار مدیریت بحران کنونی باید نیم نگاهی به آینده نیز داشته باشیم و نتایج و شرایط را نیز در نظر بگیریم و تمام انرژی خود را تنها روی تامین برق از طریق انرژی خورشیدی نگذاریم. به همین منظور باید سبد انرژی متنوعی در کشور بسته به شرایط جغرافیایی و مکانی ایجاد کنیم تا از حداکثر ظرفیت کشور در تولید انرژی پایدار و همچنین پاک بهره ببریم.»
